«Ишеним» кредиттик рейтинги: кантип билип, көтөрүү керек

Банктан насыя же МФОдон займ алган ар бир учурда, бул тууралуу маалымат «Ишеним» кредиттик бюросуна — Кыргызстандын бардык карыз алуучуларынын төлөм тарыхын сактаган бирдиктүү маалымат базасына түшөт. Банктар жана микрофинансылык уюмдар жаңы насыя берерден мурун бул тарыхты милдеттүү түрдө текшеришет, ошондуктан насыяны жактыруу-жактырбоо жана шарттары түздөн-түз ушул тарыхка көз каранды.

Рейтингиңизди кантип билсе болот

«Ишеним» бюросунан отчёт алуунун бир нече жолу бар: паспорт менен бюронун офисине жеке кайрылуу, «Тундук» аркылуу ырастоо менен бюронун сайтындагы жеке кабинет аркылуу, же насыя алуу үчүн арыз бергенде банкыңыз аркылуу көчүрмө суроо. Календардык жыл ичиндеги биринчи суроо адатта акысыз, кайталанган суроолор символдук сумманы талап кылышы мүмкүн. Отчёттто бардык колдонуудагы жана жабылган насыялар, МФОдогу займдар, мөөнөтүн кечиктирүүлөр, ошондой эле башка уюмдардын сиздин кредиттик тарыхыңызга берген суроолору чагылдырылат.

Кредиттик рейтингди эмне бузат

• Насыялар жана займдар боюнча кичине жана кыска мөөнөттүү болсо да, мөөнөтүн кечиктирүү
• Карызды таптакыр төлөбөй, ишти коллекторлорго өткөрүп берүү
• Кыска мезгилде жаңы займдарга өтө көп кайрылуу — бул финансылык көйгөйлөрдүн белгиси катары көрүнөт
• Бир учурда ар кайсы МФОдо бир нече ачык насыянын жана займдын болушу
• Төлөнбөгөн карыздар боюнча сот териштирүүлөрү

30 күндүк бир жолку кечиктирүү да рейтингди олуттуу төмөндөтүп, алдыдагы айларда чоң насыя же ГИКтин «Менин үйүм» программасы боюнча ипотека алууну кыйындатышы мүмкүн.

Рейтингди кантип көтөрүү керек

Эгер кредиттик тарых мурунтан эле бузулган болсо, аны тез арада калыбына келтирүү мүмкүн эмес, бирок убакыттын өтүшү менен жакшыртуу толук эле реалдуу. Биринчи кадам — бардык учурдагы кечиктирүүлөрдү жабуу жана бүтүн сумманы бир жолку төлөө мүмкүн болбосо, банк же МФО менен төлөм графиги боюнча макулдашуу. Андан кийин, эң аз дегенде 6–12 ай бою тартиптүү жүрүм-турум көрсөтүү маанилүү: колдонуудагы милдеттенмелерди өз убагында төлөө, кереги жок жаңы займдарды албоо жана мүмкүн болсо, кичине насыя алып, аны так убагында төлөп берүү — бул акырындык менен оң тарыхты калыптандырат.

Качуу керек болгон каталар

Кеңири таралган каталардын бири — эскисиндеги кечиктирүүнү жабуу үчүн башка МФОдон жаңы займ алуу. Бул бир кредитор менен көйгөйдү убактылуу чечет, бирок жалпы карыз жүгүн көбөйтөт жана айрыкча МФОнун күнүнө 0,5–2% ставкасын эске алганда, кайра насыялоо чөйрөсүнө кабылып калуу тобокелдигин жаратат. Дагы бир ката — кичине карыздарды маанисиз деп эсептеп, көңүл бурбоо: 5 000–10 000 сомдук кечиктирүү да «Ишеним»де чоңу сыяктуу эле катталат.

Чоң насыяга арыз берерден мурун эмне кылуу керек

Ипотекага, автонасыяга же чоң керектөө насыясына арыз бергенден мурун, «Ишеним»ден отчётуңузду алдын ала заказ кылып, анда жабылган насыялар жөнүндө ката же эскирген жазуулар жок экенине көз жеткирген жөн — кээде насыя берген банктар жабылган займдын статусун убагында жаңыртышпайт, муну бюро аркылуу талашса болот жана талашуу керек.

Жакшы кредиттик тарых сизге кайсы ставка менен насыя жактырыларына түздөн-түз таасир этет — мыкты тарыхы бар жана кечиктирүүлөрү бар карыз алуучунун ортосундагы айырма бир нече пайыздык пунктту түзүшү мүмкүн. Кредиттик тарыхыңызды эске алуу менен ар кайсы банктардын насыялоо шарттарын FinMarketKG сайтында салыштырса болот.